سرگیجه و راههای درمان آن – همه چیز درباره سرگیجه

سرگیجه

احساس تعادل و امنیت، از جمله بخش های مهم سلامتی در هر فرد می باشد. اگرچه، حفظ تعادل و جلوگیری از سرگیجه فرایند ساده ای نیست.

تعادل، نیاز به عملکرد روان بدن دارد و ترکیبی از سه قسمت اصلی بینائی ، توانایی درک مکان بدن و  گیرنده های داخلی گوش می باشد و این خود دلیلی برای شایع بودن مشکلات تعادلی است. بر طبق تحقیقی که توسط موسسه ی ملی سلامت انجام گرفته است، ۴۰ درصد از آمریکایی ها به دلیل حس سرگیجه در برهه ای از زندگی خود، به دکتر مراجعه می کنند. 

سرگیجه، با وجود طبیعت نگران کننده اش، در بیشتر موارد خود به خود رفع می شود. هرچند وجود سرگیجه می تواند به عنوان نشانه ای از مشکلات جدی برای سلامت محسوب شود. سرگیجه را باید جدی گرفت، آن را فهمید و در صورت نیاز با متخصصین مراقبت های پزشکی، مشورت کرد.

سرگیجه شامل چندین حس و دو حالت متمایز می باشد : سبکی سر و دوران آن

سبکی سر، به معنای حس ضعف، لرزش، گیج و منگ شدن، بی ثبات بودن بدن یا عدم تعادل می باشد. در بعضی از موارد، افراد از سبکی سر به حس شناور بودن در سطح آب تعبیر می کنند.

دوران سر بسیار شدیدتر است. افراد مبتلا به این عارضه، بیان می کنند که خودشان یا اتاقی که در آن قرار دارند در حال گردش است. انجمن اختلالات دهلیزی، از دوران سر به عنوان “احساس حرکت یا چرخش شخص یا محیط پیرامونش” یاد می کنند. 

سبکی و دوران سر ، هر دو می توانند حالت تهوع و نیاز فوری به نشستن را به همراه داشته باشند. مشکلات بینائی، مانند عدم تمرکز و تعقیب حرکت اشیا نیز می توانند با سرگیجه همراه شوند. صداهای غیر منتظره و بلند نیز ممکن است سرگیجه را تشدید کنند.

a-dizzy-man-with-vertigo

دلایل رایج سرگیجه

علت های بالقوه ی سرگیجه، از کم آبی خفیف گرفته تا مشکلات جدی قلبی هستند. در صورت تداوم و یا شدت یافتن علائم، باید به دکتر مراجعه کرد.

سرگیجه علت های زیادی دارد و به بیش از یک عامل مرتبط می شود. در نتیجه، ریشه یابی علت سرگیجه ممکن است مدتی طول بکشد.

دلایل رایج سبکی سر شامل موارد زیر می باشند

  • احساس ضعف پس از ایستادن و یا برخاستن فوری، به دلیل کاهش فشار خون، این حالت، در افراد سالمند رایج تر است.
  • افزایش بیش از حد دمای بدن : فعالیت در هوای گرم ممکن است باعث کم شدن آب بدن و یا سبکی سر شود. بعضی از انواع دارو ها مانند ادرار آورها، می توانند این حالت را وخیم تر سازند.
  • پایین بودن قند خون : این حالت در افرادی که دچار دیابت هستند، بیشتر یافت می شود.  این شرایط ممکن است باعث بی ثباتی، تعرق و یا عصبانیت شود. 
  • دارو ها : سبکی سر، تاثیر جانبی بسیاری از دارو ها می باشد. به عنوان مثال، داروهای ضد افسردگی، مسکن، آرام بخش ها و دارو های فشار خون بالا و حمله ی ناگهانی، همه می توانند باعث سرگیجه شوند.
  • عصبانیت : احساس غش و ضعف علامت رایج وحشت زدگی و اختلالات مربوط به عصبانیت مانند انزوا طلبی می باشد. 
  • اختلالات عصبی : بیماری هایی نظیر پارکینسون و تصلب بافتها ممکن است باعث سبکی سر شوند.

رایج ترین دلیل دوران سر، حالتی به نام “سرگیجه وضعیت حمله ای خوش خیم” (BPPV) می باشد. علت این عارضه تجمع ذراتی به نام اتوکونیا، در مجاری نیم دایره ای گوش داخلی می باشد. بر طبق نظر کلینیک کلیولند، در بسیاری از موارد این عارضه در طول ۶ هفته خود به خود درمان می شود، اگرچه در صورت اقدام به درمان،این عارضه سریعتر بهبود میابد. 

دلایل رایج دیگر دوران سر عبارتند از :

  • بیماری مینیر : این بیماری موجب افزایش سطح مایع گوش داخلی می شود. احساس می شود گوش مسدود شده است. این بیماری ممکن است موجب از دست دادن حس شنوایی و ایجاد صدای زنگ در گوش شود. بیماری مینیر در افراد ۴۰ تا ۵۰ سال به شدت رایج می باشد.
  • آماس گوش داخلی : این عارضه به دلیل وجود عفونت ویروسی می باشد. این حالت ممکن است با سرگیجه، همراه با از دست دادن ناگهانی حس شنوایی همراه باشد.
  • میگرن : بعضی از انواع میگرن ممکن است با دوران سر و حساسیت به نویز و نور همراه باشد. 

حالاتی که منجر به سرگیجه می شوند

دراز کشیدن و حاملگی، به آسانی منجر به افزایش سرگیجه می شوند.

افرادیی که هنگام دراز کشیدن و یا چرخاندن سر ، حس چرخش محیط اطرافشان را دارند، ممکن است مبتلا به BPPV باشند. BPPV اختلال گوش داخلی است و عامل آن ذرات آزاد می باشند و اغلب به راحتی قابل درمان است.

سرگیجه در طول بارداری و مخصوصا در سه ماهه ی اول امری رایج است. تغییرات هورمونی، منجر به تغییر کشش عروق خونی می شود. این اتفاق موجب افزایش جریان خون به سمت رحم میشود اما فشار خون را پایین آورده و سرگیجه را سبب می شود.

قند خون پایین، به سبب نیازهای متفاوت بدن زن در هنگام بارداری، باعث سرگیجه می شود. فشار وزن بچه بر روی عروق خونی نیز منجر به اثری مشابه آنچه گفته شد، می شود.

نشانه های سرگیجه

زمانی که علائم دیگر با دوران و سبکی سر همراه شوند، ممکن است راهنمایی برای علت سرگیجه باشند. بعضی از علائم ، دایره ی احتمالات وقوع بیماری را محدود می سازند. 

دکتر ها به علائم زیر توجه خاصی دارند:

  • مشکلات بینائی
  • صدای زنبور یا زنگ در گوش
  • عصبانیت
  • درد در ناحیه سینه
  • آشفتگی
  • گوش درد
  • تب
  • سردرد
  • مشکلات تکلم
  • تعرق

کارهایی که باید هنگام احساس سرگیجه انجام دهید

a-dizzy-woman-drinks-some-water

تجارب افراد در هنگام سرگیجه ی آنی، می تواند به حس تعادل کمک کند :

  • نشستن و یا دراز کشیدن، سر را بین زانوها قرار دادن
  • دراوردن لباسها
  • نفس عمیق
  • نوشیدن آب

چه زمان باید به پزشک مراجعه کرد؟

زمانی که افراد علائم زیر را همراه با سرگیجه احساس کردند، باید به پزشک مراجعه کنند :

  • سردرد های شدید و ناگهانی
  • تهوع
  • سخنان آشفته
  • تغییر دید
  • تغییر در شنوایی
  • غش و ضعف
  • عدم توانایی راه رفتن
  • درد سینه
  • ضربان قلب نامنظم
  • بی حس شدن اعضای بدن
  • کوتاه شدن تنفس
  • تب بالا
  • گرفتگی گردن
  • حمله
  • آسیب مغزی

درمان های خانگی سرگیجه

در اغلب موارد، این عارضه خود به خود رفع می شود. راهنمایی های زیر می توانند به افراد در کاهش علائم ، بهبودی کامل و مبتلا نشدن به سرگیجه در آینده، کمک کنند :

  • حرکت به آرامی به صورت ایستاده و یا نشسته ممکن است باعث از بین رفتن احساس سبکی سر شود.
  • مصرف الکل و تنباکو باید به کلی قطع شده و مصرف نمک و کافئین کاهش یابد.
  • سرد کردن محیط و نوشیدن آب می تواند به سرگیجه هایی که به دلیل کم شدن آب بدن و یا گرمای بیش از حد پدید می آید، کمک کند.
  • استفاده مداوم از نوشیدنی های مخصوصا در هوای گرم، به شدت توصیه می شود.
  • در هنگام حرکت با ماشین، از خواندن و یا کار با کامپیوتر خودداری کنید.
  • با انجام تمرینات ورزشی تعادل خود را بهبود بخشید.

سرگیجه BPPV به وسیله ی روشی به نام “تغییر مکان کانالیت” و در مطب دکتر رفع می شود. در این روش، ذرات اتوکونیا به قسمت دیگری از گوش انتقال می یابند.

متخصصین درمانگاه مایو  اعلام میدارند این درمان در ۸۰% از موارد موثر است و باید تکرار شود، بیماران باید این مراحل را در خانه نیز انجام دهند. 

عفونت های ویروسی عصبی در گوش داخلی، به وسیله ی درمانی ورزشی به نام “توانبخشی دهلیزی” ،درمان می شوند. 

همچنین استفاده از دارو نیز می توانند مفید باشند. در مورد بیماری مینیر، ادرار آورها و رژیم کم نمک به کاهش سرگیجه کمک می کنند. همچنین آنتی کولینرژیک، آنتی هیستامین، داروهای ضد تهوع و داروهای اضطراب نیز در کاهش علائم سرگیجه تاثیر بسزایی دارد. البته مصرف این داروها باید با دقت انجام شود.

در موارد حاد، تزریقات و عمل جراحی برای غیرفعال کردن عملکرد تعادلی گوش به کار می رود.

موارد خاصی که باید دقت بیشتری داشته باشند

a-pregnant-woman-has-a-headache

سرگیجه در افراد مسن و زنان حامله، نگران کننده تر است. سقوط به علت سرگیجه، از جمله موارد مرگ و میر ناگهانی و عامل جراحت در ۶۵ درصد از افراد می باشد. این شرایط، سرگیجه را به مشکل مهمتری برای سالمندان مبدل کرده است.

افراد مسن باید دارو مصرف کنند و از شرایطی که منجر به سرگیجه می شوند، پرهیز کنند. علاوه بر این، تمام سیستمهایی که به حفظ تعادل فرد کمک می کنند، با افزایش سن فرد تغییر می یابند. مراقبت از خود، برنامه های پیشگیری و یک چشم همیشه مراقب، به استراتژی های سلامت فرد مسن کمک می کنند.

تمرینات زیر به زنان حامله برای مقابله با سرگیجه کمک می کنند :

  • مراقبت در هنگام حرکت به حالت نشسته و یا دمر
  • با خوردن وعده های کوچک و زیاد، سطح قند خون خود را حفظ کنید
  • بعد از گذشت نیمه ی سه ماهه ی اول باراداری، مادر باردار میبایست به یک طرف بخوابد تا فشار رحم بر عروق خونی را محدود سازد.
  • از پوشیدن لباسهای تنگ خودداری شود.

زنان حامله در صورت تداوم سرگیجه و یا همراه شدن آن با درد معده، خون ریزی واژینال، تاری دید،سردرد، یا ضربان تند و نامنظم،  باید در اسرع وقت با پزشک متخصص مشورت کنند.

به این پست رای بدین
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.