نوشته‌ها

رژیم مناسب برای مادران باردار

تحقیقاتی که اخیرا توسط دانشگاه کویین مری لندن صورت گرفته است نشان میدهد رژیم مناسب مادران باردار بر روی خصوصیات فرزندان اثر میگذارد. در این تحقیق همچنین نحوه به ارث بردن بیماری هایی نظیر دیابت ۲ و چاقی شرح داده شده است.

این مطالعات نشان می دهد خصوصیاتی نظیر چاقی، در بخش غیر منتظره ای از ژنوم توسط تنوع ژنتیکی تشکیل می شود. 

تا کنون، مطالعات ژنتیکی از شرح کامل نحوه ی به ارث بردن دیابت نوع ۲ و چاقی، ناتوان مانده اند.

اما کشفی که توسط متخصصین دانشگاه کمبریج صورت گرفته است می تواند معمای به ارث بردن بیماری ها را حل کند. 

نتایج تحقیقات نشان می دهند که تنوع ژنتیکی DNA ریبوزومی (rDNA) می تواند در کمک به شناسایی رابطه ی بین محیط رحم و خصوصیات زاد و ولد، موثر باشد. rDNA ماده ای ژنتیکی است که ریبوزم های تولید کننده ی پروتئین را در داخل سلول شکل می دهد.

۴۰۰px-Eucaryot_rdna

پرفسور واردمن، سرپرست تحقیقات دانشگاه کویین مری، می گوید: “این حقیقت که تنوع ژنتیکی rDNA نقش بزرگی ایفا می کند، نشان می دهد در بسیاری از مطالعات ژنتیکی، کلید اصلی حل معما گم شده است. این مطالعات تا کنون تنها بر روی یک کپی از ژنوم های فرد متمرکز بوده و توجهی به rDNA نداشته است “

“این مسئله می تواند دلیلی برای ناتوانی ما در شرح بخش کوچکی از نحوه به ارث بردن بسیاری از بیماری ها (بیماری های متابولیکی نظیر دیابت نوع ۲) باشد.”

وراژنتیک و نوزادان

در حقیقت فاکتورهای محیطی، مانند رژیم، استرس و کشیدن سیگار، در کنار فاکتور های ژنتیکی بر محیط رحم و در نتیجه بر نوزادان اثرگذار است. 

اپی ژنتیک عامل مهمی در این فرایند است. وراژنتیک، مربوط به اصلاحات بیرونی DNA می باشد.این تغییرات می توانند ژن ها را روشن و یا خاموش سازند. این اصلاحات، ترتیب DNA را تغییر نمی دهند ، اما در عوض، طرز بیان آن ها را متفاوت میکند.

یکی از این تغییرات، برچسب گذاری DNA با ترکیبات شیمیایی به نام گروه متیل،است. این علامت گذاران وراژنتیک، ژنهایی را که قرار است و (یا قرار نیست) بیان شوند، مشخص می کنند.

DNAmeth

در این مطالعات مشخص شد، در پاسخ به محیط ضعیف داخل رحم، یک مشخصه اپی ژنتیکی فرزند تغییر می کند. 

تیم تحقیقاتی،اثر رژیم کم پروتئین ۸ درصد را با رژیم ۲۰ درصد پروتئین بر روی نوزادان موشهای حامله مقایسه کرده اند. 

رژیم کم پروتئین باعث کوچک شدن فرزند می شود

در ابتدا، تیم تحقیقاتی به هیچ نتیجه ای نرسید. اما پس از بررسی داده های ریبوزومی به روشهای مختلف، متوجه تفاوت های بسیار اپی ژنتیکی شدند.

پروفسور راکیان می گوید: ” زمانی که سلول ها تحت فشار و استرس قرار می گیرند، به عنوان مثال زمانی که مواد مغذی در سطح پایین هستند، سلول ها استراتژی تولید پروتئین را به حالت بحرانی تغییر می دهند. فرزندان موشهای مادری که پروتئین بدنشان پایین بود، دارای DNA متیله شده بودند. این تغییر باعث کند شدن بیان rDNA آنها می شود که می تواند بر روی عملکرد ریبوزوم ها تاثیر بگذارد و نوزادان را در حدود ۲۵ درصد کوچکتر سازد. “

این تاثیرات اپی ژنتیکی در زمانی حیاتی از رشد جنین، در داخل رحم صورت میگرد و در طول عمر فرزند، دائمی خواهند شد. رژیم غذایی مادر حامله، در مقایسه با تغذیه ی کودک پس از دوره شیرخواری تاثیر بیشتری بر روی وزن و اپی ژنتیکی جنین دارد. 

در هر ژنوم چندین رونوشت از rDNA موجود می باشد. تیم تحقیقاتی به این نتیجه رسید که تمام rDNA ها به صورت وراژنتیکی پاسخ نمی دهند. فرزندان مادرانی که از رژیم کم پروتئین استفاده کرده بودند، فقط یک نوع rDNA داشتند، “نوع A”، که به نظر میرسید دچار متیلاسیون شده و بر روی وزن اثرگذاشته است.

موشهایی که rDNA نوع A بیشتری داشتند، کوچکتر شده اند. 

وراثت بیماری دیابت نوع ۲ در حدود ۲۵ تا ۸۰ درصد تخمین زده می شود، اما مطالعات ژنوم ها عددی در حدود ۲۰ درصد را عنوان نشان میدهد. نقش موثر تنوع ژنتیکی rDNA، علت کم شدن این عدد را تفسیر می کند.

یافته ها نشان می دهند که متیلاسیون rDNA در بین فرزندان موشهایی که از رژیم پرچرب استفاده کرده اند، بیشتر بوده است. محققین این چنین بیان می دارند که متیلاسیون پاسخ عمومی بدن به استرس بوده و علتی برای افزایش چاقی در جهان به شمار می رود.